Participatie-avond in Huizen door Publiec
Publiec begeleidt het proces om te komen tot participatiebeleid en de verordening voor de gemeente Huizen. Het HuizerNieuws was ook aanwezig… Leuke impressie van de avond! Hierbij ook de link.
Wens voor vroegtijdige betrokkenheid; Huizers in gesprek over nieuw participatiebeleid: grote steun voor inzet van inwonerskennis
Zo’n dertig mensen nemen deel aan de avond.
Foto: Sanne Bakker
Het inzetten van expertise van Huizers blijkt een van de belangrijkste prioriteiten in het gesprek over het nieuwe participatiebeleid. Deelnemers aan de participatieavond op maandag benadrukken dat ze eerder en structureler moeten worden betrokken.
In de aula van SG Huizermaat staan vijf grote tafels, elk met plaats voor zo’n acht mensen. Naast de tafels staan flip-overs met vragen die gesprekken op gang moeten brengen. De thema’s zijn divers. Zo wordt bij ‘Wat gaat er goed, wat kan er beter?’ onderzocht hoe inwoners de huidige situatie ervaren.
Het thema ‘Inclusiviteit, kan iedereen meedoen?’ richt zich op de vraag hoe participatie toegankelijker kan worden en bij ‘Verwachtingen’ draait het om de afstemming tussen inwoners en gemeente: hoe willen inwoners betrokken worden bij plannen? Aan de tafel met de vraag ‘Welke onderwerpen wilt u over meedenken of meedoen?’ wordt besproken bij welke thema’s inwoners betrokken willen zijn en op welk niveau: meedenken op hoofdlijnen of juist op detailniveau.
(Tekst gaat door onder de foto)
Via een systeem met gekleurde kaartjes schuiven de ongeveer dertig aanwezige inwoners – voornamelijk uit Huizermaat-West – langs drie tafels. Onder begeleiding van een gemeentemedewerker als gespreksleider worden hun ideeën en opmerkingen op de flip-overs genoteerd. De flip-over bij de vijfde tafel is voor alles in de categorie ‘Overig’.
Stuk gemist?
De gemeente Huizen is gestart met het vernieuwen van het participatiebeleid en het opstellen van een nieuwe participatieverordening. Deze moet uiterlijk 1 januari 2027 klaar zijn. De afgelopen weken gingen medewerkers van de gemeente de straat op om met inwoners en ondernemers in gesprek te gaan over het thema. Ook is er een korte online vragenlijst, te vinden op: doemee.huizen.nl/.Tegelijkertijd bleek recent uit regionaal onderzoek dat de manier waarop gemeenten inwoners betrekken slechts een 5,9 krijgt en dat de prioriteiten van inwoners en ambtenaren niet altijd overeenkomen. Dit leidt tot frustratie en wantrouwen, wat ook naar voren komt in ingezonden brieven en reacties van Huizers en politici, die oproepen tot beter luisteren, duidelijkere communicatie en echte samenwerking.
De gemeente Huizen is gestart met het vernieuwen van het participatiebeleid en het opstellen van een nieuwe participatieverordening. Deze moet uiterlijk 1 januari 2027 klaar zijn. De afgelopen weken gingen medewerkers van de gemeente de straat op om met inwoners en ondernemers in gesprek te gaan over het thema. Ook is er een korte online vragenlijst, te vinden op: doemee.huizen.nl/.Tegelijkertijd bleek recent uit regionaal onderzoek dat de manier waarop gemeenten inwoners betrekken slechts een 5,9 krijgt en dat de prioriteiten van inwoners en ambtenaren niet altijd overeenkomen. Dit leidt tot frustratie en wantrouwen, wat ook naar voren komt in ingezonden brieven en reacties van Huizers en politici, die oproepen tot beter luisteren, duidelijkere communicatie en echte samenwerking.
“Ik denk dat participatie altijd beter kan”, zegt wethouder Bert Rebel (Participatie) in zijn welkomstwoord. “Het is goed om leerpunten mee te nemen.” Later zegt hij dat de gemeente Huizen alleen niet per se koploper hoeft te zijn: “Het beleid moet gewoon passen bij Huizen; we moeten het gewoon goed doen.”
Inzet van expertise
Om te peilen hoe de aanwezige inwoners erin staan, wordt vóór de tafelgesprekken een korte ‘quiz’ gehouden. Daaruit blijkt dat ze al behoorlijk betrokken zijn: meer dan de helft is al bij minstens één participatiemoment geweest. Onder hen zitten bijvoorbeeld Lisette Spork van Bewonerscollectief Rijsbergen, Nicolette van Gorp van Buurtvereniging Aanloophaven, Karin Rienstra van HAVEN 5 en Cees Leeflang van AV Zuidwal. Ook aanwezig deze avond zijn raadsleden Rob Bource (SGP), Edward Kleinjan (Forum voor Democratie), Bonnie Okkema (Gemeente Belangen Huizen), Kerem Gencer en Marian van den Berge (PRO Huizen). Zij doen niet mee aan de tafelgesprekken, maar lopen regelmatig langs om te kijken wat er wordt opgeschreven.
Bource zit regelmatig op de bank bij Huizers met een idee, zoals Dennis Bosman: de initiatiefnemer van de fietssuggestiestrook op de Aristoteleslaan. Nadat de gemeenteraad in februari unaniem instemde met zijn voorstel, bedankte hij vooral Bource: “Hij is de enige die is komen kijken, me van advies heeft voorzien en me heeft ondersteund.” Ook moedigt Bource Huizers aan om in te spreken bij politieke vergaderingen. Volgens hem is vroegtijdige betrokkenheid van inwoners namelijk heel belangrijk. Hier zou het participatiebeleid handvatten voor kunnen geven.
‘Het is geen onwil, maar sommige ambtenaren zitten vast in het systeem’
PRO-lid Marcel Vreedeveld, die eerder reageerde op de ingezonden brief van inwoners, sluit zich bij Bource aan. Hij vindt dat het inschakelen van Huizers met expertise niet vroeg genoeg kan beginnen. Zelf zit hij in het Toegankelijkheidspanel, dat bijvoorbeeld vroegtijdig is betrokken bij De Damwand. “De uitkomst daarvan is dat er veel kleurcontrast is toegevoegd aan het interieur”, zegt hij, “wat heel fijn is voor slechtziende mensen.” Ook is hij recent meegenomen in de plannen voor het vernieuwen van speeltuinen, “vanwege mijn expertise rondom toegankelijkheid.” Waarom dit niet standaard gebeurt? “Het is geen onwil, maar sommige ambtenaren zitten vast in het systeem”, merkt hij op.
(Tekst gaat door onder de foto)
Het inzetten van expertise van inwoners krijgt veel bijval van de aanwezige Huizers. Op de borden met uitkomsten van de gesprekken mogen ze stickers plakken bij wat ze het belangrijkst vinden. Op bijna alle borden staan opmerkingen over het gebruik van lokale kennis; die krijgen veel stickers. Andere prioriteiten zijn tijdig informeren bij veranderingen en ontwikkelingen – “het hele proces!” -, laagdrempelig communiceren op de gemeentelijke website en ook offline, transparantie en duidelijkheid. De uitkomsten zijn niet erg gedetailleerd, waardoor er nog vragen openblijven, zoals: inwoners willen wel meepraten en -bepalen, maar hoe krijgt dat in de praktijk precies vorm?
Vier sleutels
Bource is voorstander van de methode ‘Relevant Gesprek’, een gestructureerde aanpak voor participatieprocessen die is gericht op het voeren van een betekenisvolle dialoog tussen overheid of initiatiefnemers en belanghebbenden. Het doel van deze methode is om ‘effectieve en gedragen participatie te organiseren, door inhoud, proces en relatie van elkaar te onderscheiden’ en te werken met vier kernvragen: waarom gaan we in gesprek, waarover gaan we in gesprek, met wie gaan we in gesprek en hoe gaan we in gesprek?
Bource is voorstander van de methode ‘Relevant Gesprek’, een gestructureerde aanpak voor participatieprocessen die is gericht op het voeren van een betekenisvolle dialoog tussen overheid of initiatiefnemers en belanghebbenden. Het doel van deze methode is om ‘effectieve en gedragen participatie te organiseren, door inhoud, proces en relatie van elkaar te onderscheiden’ en te werken met vier kernvragen: waarom gaan we in gesprek, waarover gaan we in gesprek, met wie gaan we in gesprek en hoe gaan we in gesprek?
Al aantal toezeggingen
Niet alle opgehaalde ideeën zullen terugkomen in het beleid, maar sommige thema’s krijgen in ieder geval een plek. Zo wordt ‘initiëren’ nadrukkelijk genoemd. Tijdens de quiz voorafgaand aan de gesprekken merkte een deelnemer op: “Iets initiëren is ook betrokkenheid.” Volgens avondvoorzitter Esther Holster een terechte constatering.
(Tekst gaat door onder de foto)
Het zogeheten uitdaagrecht komt eveneens terug in het beleid. Dit geeft inwoners en organisaties de mogelijkheid om taken van de overheid over te nemen als zij denken dat dit beter, goedkoper of slimmer kan. Sinds 2025 is dit recht wettelijk vastgelegd.
De gemeente wil voortaan het wijkbudget flexibeler inzetten en mogelijk verhogen. Ook wordt gekeken naar een andere financiële aanpak
Daarnaast besloot het college op 2 april om de uitkomsten van een evaluatie mee te nemen in het participatiebeleid. Uit die evaluatie blijkt namelijk dat inwonersinitiatieven en het gebruik van het wijkbudget toenemen, maar dat er ook knelpunten zijn, zoals een ongelijke verdeling over wijken, beperkte diversiteit onder deelnemers en financiële drempels.
De gemeente wil daarom voortaan het wijkbudget flexibeler inzetten en mogelijk verhogen. Ook wordt gekeken naar een andere financiële aanpak, bijvoorbeeld met voorschotten en directe betalingen, zodat meer inwoners kunnen meedoen. Daarnaast komt er een uitgebreidere participatiegids met een duidelijk overzicht van alle mogelijkheden. Volgens het college is ook structurele inzet van personeel nodig om participatie goed te organiseren.
Hoewel er op deze manier al toezeggingen zijn gedaan, zal het nog even duren voordat het beleid klaar is voor gebruik. De volgende stap is eerst om intern input op te halen, bijvoorbeeld via bijeenkomsten met ambtenaren en een interne enquête. Daarna wordt gewerkt aan een concept voor het beleid en de bijbehorende verordening. Wanneer het concept klaar is, wordt dit eerst gepresenteerd aan de deelnemers van het traject. Daarna volgt de invoering.
